Interview: ‘Medezeggenschap voor iedereen? Dan moet er een OOP’er bij’
Er ontbreekt belangrijke kennis als een medezeggenschapsraad uitsluitend uit leraren bestaat. De personeelsgeleding heeft van alles te vertellen over de werkomstandigheden voor iedereen, dus ook het onderwijsondersteunend personeel. Zorg daarom altijd voor een OOP’er in de raad, bepleiten Angelique Engelmann en Jan Bart van Heesch.
Ooit had het onderwijsondersteunend personeel een eigen plek in de medezeggenschap. Maar sinds 2007 zijn alle medewerkers gezamenlijk stemgerechtigd voor de hele personeelsgeleding. Mede daardoor verloor Jan Bart van Heesch zijn mr-plek. Als het op verkiezingen aankomt stemmen leraren op leraren en dat is de grootste groep kiezers. Alleen al door de getalsverhouding heeft de OOP-kandidaat het nakijken. “Twee keer heb ik ernaast gegrepen. De derde keer ben ik bij alle OOP’ers langsgegaan met de vraag om strategisch te stemmen. Er waren twee vacatures en drie kandidaten. Ik zei: je hoeft niet twee stemmen uit te brengen. Als je alleen mij aanklikt heb je echt een stem op mij uitgebracht.”
Zelfs met die tactiek ging de mr-zetel aan zijn neus voorbij.
Uit zijn eerdere mr-periode weet de nu 62-jarige ict’er Van Heesch dat medezeggenschap voor een OOP’er al snel een hogere werkdruk betekent. De gebruikelijke compensatie in uren werkt voor leraren relatief eenvoudig: minder lessen, minder overige taken. “Wij hebben als OOP de werktijdenregeling, van 8 tot 5 overdag. De mr-vergaderingen zijn altijd ’s avonds. Eerst was dat liefdewerk oud papier. Later mocht ik de 120 uur van mijn werktijd afhalen. Maar ja, je wordt niet vervangen. Dus als ik donderdagmiddag vrij was, lag daar op vrijdagochtend het werk dat ik op donderdag had moeten doen.”
Continu aandacht vragen
Als secretaris van haar mr heeft aanwezigheidscoördinator en leerlingenbaliemedewerker Angelique Engelmann inmiddels een positie veroverd. Dat de mr oog moet hebben voor de specifieke positie van de onderwijsondersteuners is nooit vanzelfsprekend, is haar ervaring. “Wij moeten daar continu aandacht voor vragen. Het is voor beide groepen moeilijk. Wij OOP’ers zijn geen docent. Je hoort wel wat er speelt in de klassen, maar je ervaart het niet. Dus als het in de mr over taakbeleid en taakplaatjes gaat, dan leun ik een beetje achterover.”
Andersom kan dat vaak niet. In medezeggenschapsraden zonder OOP-vertegenwoordiging moeten de leraren toch oordelen over de regelingen voor ondersteuners. De onvermoede gevolgen komen later. Engelmann: “Een docent heeft soms geen idee wat er van ons gevraagd wordt. Hoe vaak taken wijzigen omdat een directielid weer iets bedacht heeft. Pietje gaat weg, die vervangen we niet en we verdelen de taken. We worden soms gezien als voetvolk, dit kan je er wel bij doen. Als je geen OOP in de mr hebt kan niemand overzien wat de gevolgen zijn.”
In haar mr beseffen de leraren de waarde van OOP-expertise. “Als het daarover gaat vertrouwen ze erop dat ik het goed doe. Ze zien het, ook omdat we iemand in de mr hebben die een deel van de tijd bij de vakbond werkt.”
Gedienstig en hulpvaardig
Een OOP’er staat niet voor de klas en daarom denken anderen al snel dat de mr-taken wel even tussendoor kunnen gebeuren op rustige momenten. Engelmann: “Ik doe zelf ook vaak iets tussen de reguliere werkzaamheden door en mijn collega’s laten me mijn gang gaan. Als gevolg daarvan zit ik dan wel ‘s avonds of op een vrije dag te werken om mijn collega’s wat te ontlasten. Veel OOP’ers zijn gedienstig en hulpvaardig.”
Maar er zijn grenzen en dan moet de medezeggenschap handelen. “Vooral in de uitwerking van de werktijdenregeling heb ik dat gemerkt. Het komt er nu weer aan en de vorige keer was het heel intens en zwaar omdat de pmr-geleding dat alleen met de directie moest bespreken. Nu gaan we het in de reguliere mr-vergadering doen en ik vraag mijn OOP-collega’s om zich in te schrijven als toehoorder.”
Wel taken, geen beloning
En dan is er de loonkloof. OOP zit in lagere cao-schalen dan leraren. Nogal wat scholen stoppen taken van leraren in het pakket van OOP’ers, zonder extra beloning. Engelmann: “Ik ken een collega die vertrouwenspersoon is terwijl daar nul uur tegenover staat. Je moet je schamen als mr dat je daar niet tegen bent opgestaan. Tegelijkertijd: kom niet aan de taakuren, want dan gaan docenten terecht steigeren. Helaas ziet niet iedereen dat de aftakeling van cao-afspraken begint met OOP’ers die taken op zich nemen zonder dat ze ervoor gecompenseerd krijgen.”
Wat zouden Van Heesch en Engelmann veranderen als zij de baas waren over medezeggenschap? “Dat er altijd een OOP’er in de medezeggenschapsraad moet zitten. Want de mr moet een afvaardiging zijn van het hele personeel. Uitgezonderd de directie dan, want die zit aan de andere kant van de tafel.”
En als tweede: gelijkwaardige beloning voor het uitvoeren van mr-taken, zowel in tijd als in geld. Engelmann: “Het mr-lidmaatschap is tijdelijk, maar in de functiewaardering telt het als schaal 9. Alleen, de deskundige mag dat niet meerekenen. Dat vind ik raar. Dat je in de mr zit bewijst wel dat je werk op een bepaald niveau aankan. Ik heb er zo moeilijk over gedaan dat ze me uiteindelijk een toelage hebben gegeven.”
Tipkader:
• Een vaste plek voor een OOP’er in de medezeggenschapsraad is mogelijk door dit als aanvullende bepaling over de personeelsgeleding op te nemen in het mr-reglement. Dat kan ook voor de gmr en voor deelraden. Voor wijzigingen van het medezeggenschapsreglement is een tweederde meerderheid nodig.
• Heb je als OOP’er steun nodig van vakgenoten? De Groep Onderwijsondersteunend Personeel van de AOb is een collegiaal netwerk voor alle onderwerpen die van belang zijn voor het OOP. Lees meer.
Zie ook:
https://www.aobmedezeggenschap.nl/kennisbank/kom-op-voor-oop-ga-in-de-mr/
